هر ساله به دعوت از وزارت هنر فرانسه گردهمایی ای تحت عنوان MONUMENTA شکل میگیرد. فستیوالی هنری که از سال ۲۰۰۷ شروع شده و در هر دوره از این گرد همایی ها یک هنرمند شاخص انتخاب میشود تا فضای برپایی این نمایشگاه که در پاریس واقع است را به شیوه ای که خاص خود اوست بیاراید. امسال این کار بر عهده ی مجسمه سازی انگلیسی – هندی قرار گرفت تا با دیدگاه خاص و منحصر به فردش فضای دیگری را برای این نمایشگاه خلق کند.

اولین کاری که از انیش کاپور – Anish Kapoor – دیدم مربوط بود به مجسمه ای که وی برای یکی از کارهای Herzog & de Meuron طراحی کرده بود. سبک جالبی که وی در برخورد با اجسام دارد من را یاد همتای معمارِ شرقیش زاها حدید می اندازد که به ماده با نگاهی متفاوت از یک جنس صلب و خشن مینگرد. در کل کار های کاپور که یکی از برجسته ترین مجسمه ساز های عصر ما محسوب میشود بسیار ساده، منحنی شکل و در اکثر موارد تک رنگ است. یکی دیگر از ویژگی های بارز کارهای وی رابطه ایست که کارهایش با اجتماع دارد. کارهای کاپور چیزی بیشتر از یک مجسمه است که از دور زیبا به نظر برسد، بلکه مخاطب میتواند در کنار مجسمه راه برود و آن را از نزدیک لمس کند. یکی از معروف ترین و موفق ترین کارهای این مجسه ساز از این حیث Cloud Gate است که شهرتی جهانی دارد.

کاری که وی برای این نمایشگاه ارائه داده هم کار جالبی است. وی یک فرم خالص با ارتفاع ۳۵ متر را در سرتاسر سالن برپایی این نمایشگاه حرکت داده و به قول خودش با ایجاد یک فضای بزرگ، یک فضای بزرگتر درست کرده. این حجم عظیم پلاستیکی از دو روی تیره و قرمز در خارج و داخل تشکیل شده است.

تماشاگران میتوانند هم در داخل و هم در خارج این حجم حرکت کنند و دو احساس کاملا” متفاوت با هم را تجربه کنند. جالب است که تا آنجایی که اطلاعات من اقتضا میکند اکثر کسانی که از فرم های کِرو و منحنی شکل استفاده میکنند ریشه ای شرقی دارند، معمارانی مثل Toyo Ito یا حتی گروه معماری SANNA که سبک کاریشان به واسطه ی همین برخورد با ماده برجسته شده است. بقیه ی عکس ها را از اینجا ببینید.

یکی از شیوه های جدید و مبتکرانه ای که در در طراحی های داخلی و نماسازی ها به نظرم کار جالبی بود شیوه ای است به نام Pixel Metal Panel . نحوه ی اجرای این شیوه تقریبا” در انحصار شرکتی به نام USG است که اجراهای مختلفی در پروژه های گوناگون داشته، ولی اصول کلی آن بسیار ساده است، اصولی که از خیلی قبل تر در سبکی از نقاشی به نام Pointillism وجود داشته.

Pointillism یا نقطه نگاری شیوه ای از نقاشی است که در آن فرد نقاش سعی میکند با استفاده از نقطه های رنگی خالصی که در کنار هم به کار میبرد در مجموع طرحی کلی از یک شکل را در نظر بیننده تداعی کند. در حقیقت در این روش چشم ها و ذهن فرد بیننده با ترکیب کردن رنگ هایی از یک طیف نزدیک به هم یک ذون بزرگتر رنگی به دست می آورند که در نهایت یک شکل کلی را به وجود میآورد.. Georges Seurat این تکنیک را در سال ۱۸۸۶ به عنوان یکی از شاخه های سبک امپرسیونیسم ابداع کرد. اصطلاح Pointillism  برای اولین بار در یک نقد هنری بر این سبک به کار رفت که این شیوه را به سخره گرفته بود. بعد ها این شیوه حتی به موسیقی هم راه پیدا کرد و سبکی را به وجود آورد که در آن نوت های مختلف موسیقی به صورت جدا اجرا میشد ولی در مجموع وقتی این نوت ها با هم ترکیب میشدند یک ترکیب خطی و یکپارچه را به وجود میآوردند.

این شیوه از نقاشی در طراحی های داخلی شیوه ای جدید را به وجود آورد که به عنوان Pixel Metal Panel System  شناخته میشود. در این شیوه ، از روزنه هایی که شبیه نقاط در سبک بالا است برای به وجود آوردن تصاویر مختلف بر حسب نظر طراح بر روی پنل های دیواری یا صفحات فلزی استفاده میشود.
وضوحی که یک تصویر در این سبک میتواند داشته باشد به سه متغیر وابسته است؛ مورد اول میزان پولی است که حاضرید برای آن خرج کنید. موارد دیگری مانند درجه ی زیبایی در مات و واضح بودن تصویر یا ارتفاع و موقعیتی که تصویر قرار است نمایش داده شود هم در وضوح آن موثر است. حتی میشود زاویه ی سوراخ هایی که در این مدل وجود دارد به صورت متفاوت با هم باشد، به شکلی که با تغییر زاویه ی دید شکلی که در نظر مجسم میشود تغییر کند. در مجموع و به طور متوسط هر ۳۰ سانتی متر مربع از این نقطه گذاری ها ۱۵ دلار هزینه دارد که میتواند تا ۴۵ دلار افزایش داشته باشد.

قطعاتی که برای این شیوه استفاده میشود اندازه های تقریبی ۱ متر در ۱ متر دارد که با کنار هم قرار گرفتنشان میتوانند سطوح وسیعی را پوشش دهند. این نوع پوشش همچنین میتواند از پشت نور پردازی شود تا تاثیر تصویری که در آن شکل میگیرد بیشتر باشد.

اخیرا” پروژه های زیادی در حال افتتاح شدن در شهر گوانجوی چین هستند، شهری که تقریبا” ۷۸ روز دیگر قرار است میزبان بازی های آسیایی باشد و گویا قرار است این بازی ها بهانه ای باشد برای تبدیل کردن این شهر از یک شهر ساحلی ساده به یک قطب فرهنگی در آسیا. البته این بار اول نیست که چین برای نشان دادن قدرت خود از ابزار معماری استفاده میکن، کاری که دقیقا” قبل از بازی های المپیک چند سال قبل هم انجام داد. اما یکی از پروژه های فوق العاده ای که اخیرا” به افتتاح رسیده، یکی از معروف ترین کار های زاها حدید است که از سال ها قبل شروع شده بود و خیلی ها منتظر دیدن نتیجه ی نهایی آن بودند.
(...)
ادامه ی این نوشته را بخوانید : سالن اپرای گوانجو، زاها حدید

احتمالا” خبر از ساخت بزرگ ترین ساعت های جهان در مکه دارید، ساعت هایی که در اولین روز از ماه رمضان در جوار محوطه ی کعبه ساخته شد کار خود را شروع کرده و در بسیاری از سایت ها صحبت از ابعاد و اندازه های عجیب و غریب آن است. اول شاید بهتر باشد بدانید این ابعاد و اندازه ها را : این چهار ساعت بزرگ که کار یک شرکت آلمانی-سوییسیست بر روی یک برج ۵۷۷ متری قرار گرفته اند که فاصله اش تا محوطه ی اطراف کعبه تنها ۵۰ متر است و تا کنون تقریبا” ۸۰۰ میلیون دلار برای آن ها هزینه شده . قطر هر کدام از این ۴ ساعت که فعلا” فقط یکی از آنها به کار افتاده تقریبا” ۴۵ متر است که قرار است با ۲ میلیون LED کاملا” روشن و واضح به دید زیارت کنندگان برسد – جالب است! ساعتی ۴۵ متری در کنار بنایی که بلندی آن تنها ۱۵ متر و هر ضلعش تقریبا” ۱۲ متر است -. در بالای این ساعت هم عبارت الله نوشته شده که ۲۱٫۰۰۰ LED دیگر برای روشن کردن آن به کار میرود.
(...)
ادامه ی این نوشته را بخوانید : “کعبه” زیر سایه ی ساعت بزرگ

خیلی از اوقات، طراحان، جذب چیزهایی میشوند که مشخص نیست در آینده چه نتیجه ای خواهند داد. منظورم طراحی های بزرگ و عمده نیست، استفاده از یک ایده ی به ظاهر جالب میتواند نتیجه ای مایوس کننده در طول زمان به بار بیاورد. از این ایده ها در اطراف ما کم نیست. تمامی فضاهایی که در ابتدا با تفکری خاص پدید میآید ، ولی به مرور زمان از آن تفکر اولیه کاملا” دور میشود و به کل به چیز دیگری که خیلی هم مطلوب نیست تبدیل میشود، مثلا” شاید خانه ی شما هم تراس هایی داشته که روزی قرار بوده فضایی برای جمع شدن خانواده یا عملکردی از این دست باشد ولی به مرور زمان آن فضا تبدیل به یک فضای اضافی یا در بهترین حالت یک انباری شده که تنها وظیفه اش خراب کردن نمای خانه ی شماست .

مدت زیادی بود که دنبال مستندی میگشتم به نام Koolhaas Houselife . شاید بهترین تصاویری که منظور من را بیان میکند در داخل این مستند وجود داشته باشد. فیلم در داخل یک خانه ی بتنی و شیشه ای، که در سال ۱۹۹۸ توسط “رم کولهاس” در یکی از شهرهای فرانسه ساخته شده میگذرد. کولهاس این خانه را برای یک فرد معلول و خانواده اش طراحی کرده بود. در نظر اول این خانه طراحی فوق العاده ای دارد، ویژگی هایی که به سرعت این خانه را به یکی از طراحی های مشهور تبدیل کرد، به خصوص وسیله ای که کولهاس برای جابجایی عمودی فرد معلول پیش بینی کرده بود، یک سطح نسبتا” وسیع که به وسیله ی جکی که زیرش کار گذاشته شده بود بالا و پایین میرفت. حتی پنجره ها و درهای خاص این خانه هم به ظاهر طراحی فوق العاده ای داشتند. در هایی که به راحتی برای یک فرد معلول ، تنها با فشار یک دکمه باز و بسته میشد. اما مستند دقیقا” میخواهد نوعی تضاد را نشان بدهد که چگونه ممکن است به طرز وحشتناکی ، اهدافی که یک طراح دنبال میکند کاملا” بی فایده و حتی آزاردهنده شود.

در کل فیلم حرف های کمی رد و بدل میشود. تنها بازیگری که در این مستند وجود دارد، یک بانوی سالخورده است که پس از فوت همسر معلولش و رفتن فرزندانش تنها دارد سعی میکند که این شاهکار معماری را تمیز کند. شاید هیچ صحنه ای جالب تر از تلاش برای تمیز کردن پله های کنسولی که به شکلی خطر ناک نوک تیز بودند منظور را نمیرساند. در جایی دیگر میبینیم سوییچ هایی که برای باز و بسته کردن در به کار گرفته میشده بعد از یک باران کاملا” از کار میافتد، یا سطوح وسیع شیشه ای به کار رفته در نما و قسمتی از سقف چگونه ظاهر زیبای خود را از دست میدهند و به کابوسی برای یک زن تنهای خانه دار تبدیل میشوند. در سرتاسر فیلم نمونه هایی عالی وجود دارد برای اینکه به بیننده نشان بدهد چگونه یک فضا مطلوبیتش را کاملا” از دست میدهد و تبدیل به فضایی دیگر میشود.

این مستند را میتوانید از اینجـــا و از طریق تورنت دریافت کنید. متاسفانه جای دیگری را پیدا نکردم که لینکی به آن داشته باشد. میارزد به دیدنش …