خیلی از اوقات، طراحان، جذب چیزهایی میشوند که مشخص نیست در آینده چه نتیجه ای خواهند داد. منظورم طراحی های بزرگ و عمده نیست، استفاده از یک ایده ی به ظاهر جالب میتواند نتیجه ای مایوس کننده در طول زمان به بار بیاورد. از این ایده ها در اطراف ما کم نیست. تمامی فضاهایی که در ابتدا با تفکری خاص پدید میآید ، ولی به مرور زمان از آن تفکر اولیه کاملا” دور میشود و به کل به چیز دیگری که خیلی هم مطلوب نیست تبدیل میشود، مثلا” شاید خانه ی شما هم تراس هایی داشته که روزی قرار بوده فضایی برای جمع شدن خانواده یا عملکردی از این دست باشد ولی به مرور زمان آن فضا تبدیل به یک فضای اضافی یا در بهترین حالت یک انباری شده که تنها وظیفه اش خراب کردن نمای خانه ی شماست .
مدت زیادی بود که دنبال مستندی میگشتم به نام Koolhaas Houselife . شاید بهترین تصاویری که منظور من را بیان میکند در داخل این مستند وجود داشته باشد. فیلم در داخل یک خانه ی بتنی و شیشه ای، که در سال ۱۹۹۸ توسط “رم کولهاس” در یکی از شهرهای فرانسه ساخته شده میگذرد. کولهاس این خانه را برای یک فرد معلول و خانواده اش طراحی کرده بود. در نظر اول این خانه طراحی فوق العاده ای دارد، ویژگی هایی که به سرعت این خانه را به یکی از طراحی های مشهور تبدیل کرد، به خصوص وسیله ای که کولهاس برای جابجایی عمودی فرد معلول پیش بینی کرده بود، یک سطح نسبتا” وسیع که به وسیله ی جکی که زیرش کار گذاشته شده بود بالا و پایین میرفت. حتی پنجره ها و درهای خاص این خانه هم به ظاهر طراحی فوق العاده ای داشتند. در هایی که به راحتی برای یک فرد معلول ، تنها با فشار یک دکمه باز و بسته میشد. اما مستند دقیقا” میخواهد نوعی تضاد را نشان بدهد که چگونه ممکن است به طرز وحشتناکی ، اهدافی که یک طراح دنبال میکند کاملا” بی فایده و حتی آزاردهنده شود.
در کل فیلم حرف های کمی رد و بدل میشود. تنها بازیگری که در این مستند وجود دارد، یک بانوی سالخورده است که پس از فوت همسر معلولش و رفتن فرزندانش تنها دارد سعی میکند که این شاهکار معماری را تمیز کند. شاید هیچ صحنه ای جالب تر از تلاش برای تمیز کردن پله های کنسولی که به شکلی خطر ناک نوک تیز بودند منظور را نمیرساند. در جایی دیگر میبینیم سوییچ هایی که برای باز و بسته کردن در به کار گرفته میشده بعد از یک باران کاملا” از کار میافتد، یا سطوح وسیع شیشه ای به کار رفته در نما و قسمتی از سقف چگونه ظاهر زیبای خود را از دست میدهند و به کابوسی برای یک زن تنهای خانه دار تبدیل میشوند. در سرتاسر فیلم نمونه هایی عالی وجود دارد برای اینکه به بیننده نشان بدهد چگونه یک فضا مطلوبیتش را کاملا” از دست میدهد و تبدیل به فضایی دیگر میشود.
این مستند را میتوانید از اینجـــا و از طریق تورنت دریافت کنید. متاسفانه جای دیگری را پیدا نکردم که لینکی به آن داشته باشد. میارزد به دیدنش …
